Terminal czyli emulator konsoli s艂u偶y do komunikacji z systemem za pomoc膮 wydawanych polece艅. No dobra to by by艂o tyle je偶eli chodzi o teori臋 czym jest konsola i do czego s艂u偶y. Przejdziemy do najwa偶niejszych komend w systemie linux.

System plik贸w

man 鈥 poka偶 pomoc
Poleceniem man (manual) wy艣wietlimy pomoc dla danej komendy i czasem przyk艂ad u偶ycia. Np. man cd wy艣wietli opis 鈥 jak u偶ywa膰 komendy cd, jaki ma opcje. U偶yj q, 偶eby wyj艣膰 z trybu czytania pomocy.

man ip

pwd 鈥 poka偶 艣cie偶k臋 do katalogu bie偶膮cego
Polecenie pwd (Print Working Directory) wy艣wietla aktualn膮 艣cie偶k臋 do katalogu 鈥 folderu, w kt贸rym w艂asnie jeste艣my.

ls 鈥 zawarto艣膰 katalogu
Jedna z najcz臋艣ciej u偶ywanych komend systemu Linux, ls (List) wy艣wietla ca艂膮 zawarto艣膰 folderu (pliki i foldery), w kt贸rym si臋 znajdujemy

cd 鈥 zmiana katalogu
Za pomoc膮 cd (Change Directory) zmieniamy miejsce / katalog w kt贸rym si臋 znajdujemy.

cd /etc/

mkdir 鈥 tworzenie katalogu
Czas stworzy膰 nowy folder z komend膮 mkdir (Make Directory).

mkdir nazwa_katalogu

rmdir 鈥 usuwanie katalogu
Usuwa wybrany folder z komend膮 rmdir (Remove Directory).

rmdir nazwa_katalogu

touch 鈥 tworzenie pliku
Po folderach czas na utworzenie nowego pustego pliku.

touch nazwa_pliku
touch moj_plik.tct

cp 鈥 kopiuj
Do kopiowania plik贸w s艂贸偶y polecenie cp (Copy). Mo偶emy utworzy膰 kopi臋 pliku w tym samym folderze pod now膮 nazw膮

mv 鈥 przenie艣
Polecenie mv (Move) s艂u偶y to przeniesienia pliku do innego folderu.

rm 鈥 usu艅 /delete
Kiedy ko艅czymy prac臋 z plikiem i chcemy go usun膮膰 wystarczy u偶y膰 komendy rm

rm moj_plik.txt

chmod 鈥 zmienia prawa dost臋pu do pliku

  • chmod o+r plik 鈥 udziel innym prawo do czytania pliku
  • chmod a-x plik 鈥 zabierz wszystkim prawo do wykonywania pliku
  • chmod g=rw plik 鈥 ustaw prawa do czytania i pisania dla swojej grupy
  • chmod -R go+w katalog 鈥 ustawia prawa wszystkim plikom w katalogu i jego podkatalogach (鈥搑ecursive)

chmod rwx moj_plik.txt

* grupy u偶ytkownik贸w: u 鈥 user, g 鈥 group, o 鈥 others, a 鈥 all
* prawa dost臋pu: r 鈥 read, w 鈥 write, x 鈥 execute

chmod -R 777 moj_plik.txt

0 lub 鈥 brak praw dost臋pu
1 lub 鈥搙 wykonywanie
2 lub -w- czytanie
3 lub -wx zapis
4 lub r鈥 zapis i wykonywanie
5 lub r-x odczyt
6 lub rw- odczyt i zapis
7 lub rwx odczyt, zapis i wykonywanie

find 鈥 wyszukiwanie

find moj_plik.txt

Komendy sieciowe Linux

Na pocz膮tek dobrze jest zainstalowa膰 pakiet narz臋dzi net-tools. W systemie Debian wystarczy w terminalu wpisa膰 :

sudo apt-get-install net-tools

Natomiast na potrzeby Wi-Fi

sudo apt install wireless-tools

ip ifconfig
Polecenie ip dawniej ifconfig s艂u偶y do sprawdzenia i zmieniania konfiguracji interfejs贸w.

ip

adres ip naszego komputera

ip a

iwconfig
Zestaw polece艅 do sieci bezprzewodowych

ping
Polecenie ping s艂u偶y do diagnozowania po艂膮cze艅 sieciowych. Sprawdza aktywno艣膰 hosta w sieci.

ping endtech.pl

traceroute
Komenda traceroute s艂u偶y do badania trasy pakiet贸w w sieci.

traceroute endtech.pl

route
Komenda route s艂u偶y do sprawdzenia i konfiguracji tras.

nslookup
Polecenie nslookup s艂u偶y do odpytywania serwer贸w DNS.

netstat
Pokazuje us艂ugi internetowe

netstat -tupl

netstat -tup

whois
Pokazuje informacje whois dla nazwy lub adresu IP

whois endtech.pl

ssh
program do zdalnego logowania u偶ywaj膮c po艂膮czenia szyfrowanego

ssh nazwa_uzytkownika

scp
kopiowanie plik贸w z wykorzystaniem szyfrowanego po艂膮czenia ssh

scp nazwa_pliku :/var/聽

Procesy

ps 鈥 poka偶 procesy
Polecenie ps (Process Status) wy艣wietla list臋 proces贸w dla aktualnej pow艂oki:

ps

ps -f

kill 鈥 zako艅cz proces
Dowolny proces mo偶emy zako艅czy膰 za pomoc膮 polecenia kill podaj膮c jako argument PID procesu, kt贸ry chcemy usnu膮膰 np

kill 102

Logowanie

logout
komenda s艂u偶膮ca do wylogowania si臋 z terminala

exit
komenda s艂u偶膮ca do zako艅czenia procesu pow艂oki: tcsh, bash, itp.

passwd
zmie艅 has艂o u偶ytkownika

su
komenda do przelogowania si臋 jako inny u偶ytkownik (su, od 鈥榮witch user鈥)

finger
wypisuje wszystkich u偶ytkownik贸w obecnie zalogowanych na danej maszynie (i ich terminale)

finger
finger nazwa_komputera

w
podobnie jak finger wy艣wietal dane o zalogowanych u偶ytkownikach

id
wy艣wietla obecn膮 nazw臋 i grup臋 u偶ytkownika oraz ich numery (UID i GID)

whoami
wy艣wietla nazw臋 u偶ytkownika

shutdown
zamykanie restartowanie systemu linux w zale偶no艣ci od parametru

  • -r 鈥 偶膮danie restartu systemu
  • -h 鈥 wstrzymanie systemu, efektem tego polecenia b臋dzie zako艅czenie pracy systemu operacyjnego i/lub wy艂膮czenie komputera (to zale偶y od systemu)
  • -H 鈥 wstrzymanie pracy komputera po zamkni臋ciu pracy systemu operacyjnego.
  • -P 鈥 po zako艅czeniu pracy systemu komputer ma zosta膰 wy艂膮czony.
  • -c 鈥 anulowanie 偶膮dania wy艂膮czenia systemu. Tutaj nie u偶ywamy argumentu CZAS.
  • -k 鈥 s艂u偶y tylko wys艂ania wiadomo艣ci o mo偶liwo艣ci wy艂膮czenia systemu
  • CZAS mo偶e przyjmowa膰 r贸偶ne formy w podr臋czniku man wyodr臋bnione s膮 nast臋puj膮ce elementy:
  • now 鈥 oznacza natychmiastowe wykonanie zamkni臋cia systemu
  • +m 鈥 oznacza zamkni臋cie systemu za m minut
  • mm:hh 鈥 oznacza zamkni臋cie systemu o dok艂adnej godzinie

shutdown -r

Dyski

df
wypisuje rozmiary i ilo艣膰 dost臋pnego miejsca na zamontowanych dyskach (w kilobajtach i w procentach)
df
df /dev/sda1 鈥 ogranicz wyniki tylko do jednej partycji
df -h 鈥 wy艣wietl rozmiary w wygodnych dla u偶ytkownika jednostkach (human readable)
df -m 鈥 rozmiary w megabajtach

du
policz rozmiary katalog贸w i plik贸w zawartych w podanym katalogu
du 鈥 rozmiar obecnego katalogu
du katalog 鈥 policz rozmiar podanego katalogu
du -s 鈥 wypisz tylko sum臋, a nie rozmiary poszczeg贸lnych podkatalog贸w
du -sm 鈥 wypisz tylko sum臋 dla ka偶dego katalogu i podaj rozmiar w megabajtach
du -sm dir* | sort -n 鈥 posortuj wyniki od najmniejszego do najwi臋kszego z podanych katalog贸w

udost臋pnij ten wpis

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Przewi艅 do g贸ry